هر آنچه که باید درباره آزمایش کبد چرب بدانید !

بیماری کبد چرب از شایع ترین بیماری ها در بین افراد و در جهان است. کبد چرب بر اثر تجمع بیش از حد و رسوب چربی در بافت کبد ایجاد می شود. در صورتی که بیش از 10% از وزن کبد را بافت چربی نشکیل دهد، کبد چرب است.تشخیص کبد چرب با آزمایش خون امکان پذیر است. در زمان آزمایش کبد ناشتا بودن یکی از مواردی است که باید به آن توجه کرد. همچنین هزینه آزمایش کبد از مواردی است که باید قبل از مراجعه به پزشک، درباره آن تحقیق کرد.

 

وظایف کبد چیست؟

کبد در قسمت فوقانی سمت راست حفره شکم درست در زیر قفسه سینه قرار دارد. کبد دارای وظایف بسیاری است که برای زندگی حیاتی هستند. به طور خلاصه، برخی از نقش های مهم کبد عبارتند از:

  • تخلیه خون
  • ذخیره ویتامین ها، چربی، کلسترول و صفرا
  • تولید گلوکز ،گلوکونوژنز یا سنتز گلوکز (در هنگام گرسنگی آزاد می شوند)
  • لخته شدن خون
  • تولید پروتئین های مهم بدن شامل آلبومین
  • کمک به متابولیسم بدن ( تبدیل مواد مغذی به انرژی )
  • دفع مواد زائد از بدن

سبک زندگی و رژیم غذایی در کبد چرب

با کمک گرفتن از پزشک و مصرف قرص های تجویز شده، می توان با کنترل رژیم غذایی به روند بهبود کمک شایانی کرد.

 

کاهش وزن

  زمانی که اضافه وزن وجود دارد، از کالری های دریافتی روزانه خود بکاهید و فعالیت های ورزشی روزانه خود را افزایش دهید. کاهش کالری دریافتی نکته کلیدی در کاهش وزن می باشد. می توانید برای کمک به لاغری از پزشک خود مشورت بخواهید.

 

رژیم غذایی سالم 

یک رژیم غذایی سالم مملو از میوه ها، سبزیجات وغلات کامل می تواند کمک بسیاری کند.

 

ورزش و فعالیت بدنی

سی دقیقه فعالیت ورزشی در روز یا بیشتر روز های هفته می تواند کمک کننده باشد. ولی در صورتی که سابقه ی فعالیت بدنی ندارید بهتر است قبل از شروع با پزشک مشورت کنید.

 

کنترل قند خون 

با مشورت پزشک قند خون خود را در سطح نرمالی نگاه دارید. با دارو قند خون را پایین نگه داشته و مراقب بالا رفتن ناگهانی آن باشید.

 

کاهش کلسترول 

یک رژیم غذایی سالم سرشار از چربی های مفید، کلسترول و تریگلیسیرید را پایین می آورد.

محافظت از کبد :  از استرس دوری کنید. همچنین از مشروبات الکلی بپرهیزید. با مشورت پزشک می توانید از دمنوش های گیاهی و یا داروهای شیمیایی برای کنترل استرس استفاده کنید.

کبد چرب در صورتی که به موقع تشخیص داده نشود باعث بروز عوارض و مشکلات جدی در بیمار می شود .

کبد چرب

کبد با دفع مواد سمی از در بدن سم زدایی می کند .هنگامی کبد ادر اثر بیماری، مصرف دارو، الکل دچار آسیب شود علائمی نظیر ذیل مشاهده می شود:

  • حالت تهوع و استفراغ
  • زرد شدن پوست
  • خستگی مفرط
  • احساس ضعف
  • تنگی نفس
  • کبودی بیش از حد و یا خونریزی
  • تورم پا

کبد در حالت نرمال دارای 3 درصد چربی می باشد در صورتی که بیش تر از این میزان باشد اصطلاحا به ان کبد چرب می گوییم. در اثر مصرف بیش از حد الکل ، چاقی و رژیم غذایی پرچرب این بیماری به وجود می آید . در صورتی که فرد مبتلا به این بیماری شود عملکرد کبد دچار اختلال می شود و به دیگر اعضای بدن آسیب می رساند.

آزمایش-کبد-چرب

آزمایش-کبد-چرب

چه عواملی سبب کبد چرب می شوند؟

از آنجا که انباشت چربی در دور شکم و چاقی شکمی عامل مهمی محسوب می شود توصیه می شود برای آقایان دور شکم کمتر 94 سانتی متر و برای خانم ها کمتر از 80 سانتی متر باشد.  مصرف اسید های چرب اشباع به کمتر از ده درصد کالری روزانه برسد مصرف فست فود ها و شیرینی ها  و گوشت قرمز باید کنترل بشود وتحت نظر پزشک متخصص باشد .قند خون ، دیابت و چربی خون ازعوامل موثر ابتلا به کبد چرب می باشد.

 

تشخیص کبد چرب به چه صورتی است؟

معمولا در آزمایشات روتین خون اگر آنزینم های کبدی بالا باشد باید دلایل آن را که میتواند کبد چرب باشد در نظر گرفت و برای آزمایش کبد چرب اقدامات لازم را انجام داد. کبد چرب سه مرحله دارد  مرحله اول جمع شدن چربی در کبد مرحله بعدی التهاب کبد و در مرحله سوم تشدید شده و دچار سیروز کبدی می شود  و باید پیوند کبد انجام بشود همچنین کبد چرب خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش می دهد.

 

علائم کبد چرب به چه صورتی است؟

بیماری کبد چرب هیچ گونه علانمی ندارد در نتیجه بعد از اینکه بیماری پیشرفت کرد و وخیم شد، علائم کبد چرب آشکار می شود.

ابتلا به کبد چرب با افزایش فشار خون ارتباط مستقیم دارد.

علانم کبد چرب عبارت است از :

  • کاهش وزن و اشتها
  • احساس خستگی مفرط
  • احساس ضعف
  • حالت تهوع
  • عدم تمرکز و ضعف در قدرت تصمیم گیری
  • بزرگی و التهاب کبد
  • پیدایش لکه های قهوه ای روی صورت ، گردن و زیر بغل
  • درد در بالا سمت راست شکم
  • کاهش ماهیچه ها
  • زردی چشم ها
  • خونریزی داخلی

اگر کبد چرب دیر تشخیص داده شود و وضعیت آن وخیم باشد باعث نارسایی کبد می شود. نارسایی کبد بسیار خطرناک است و باید پیشگیری های لازم انجام شود.

 

کبد چرب چند نوع دارد ؟

کبد چرب سه نوع دارد که عبارتند از :

کبد چرب الکلی

کبد چرب الکلی همانطور که از نام آن پیداست، مربوط به مصرف الکل است. کبد با مصرف زیاد الکل دیگر قادر به تجزیه چربی ها نخواهد بود. مصرف بیش از حد الکل به کبد آسیب های جدی وارد می کند. اگر از مصرف الکل خودداری شود به احتمال زیاد بیماری کبد چرب برطرف خواهد شد. این فرآیند حدودا 6 ماه تا یک سال زمان می برد.

 

کبد چرب غیر الکلی

بیماری کبد چرب غیر الکلی بر اثر تجمع چربی ها در کبد است یعنی کبد قادر به شکستن و تجمع چربی ها نیست. همین باعث انباشته شدن چربی می شود.

اگر بیش از 10 درصد از وزن کبد را چربی تشکیل دهد بیماری کبد چرب غیر الکلی خود را نشان می دهد.

 

کبد چرب بارداری

بیماری کبد چرب بارداری ممکن است در صورت عدم رعایت رژیم تغذیه در دوران بارداری رخ دهد. تجمع چربی در دوران بارداری می تواند خطرات جدی برای مادر و جنین به همراه داشته باشد. عوارض این بیماری شامل نارسایی کبد و کلیه، عفونت شدید و خونریزی می باشد.

علائم بیماری کبد چرب بارداری در سه ماه سوم بارداری بروز می کند. علائمی مانند زردی و کسالت، استفراغ و حالت تهوع، درد در قسمت بالا و راست شکم بروز می یابد. معمولا پس از زایمان، این بیماری بهبود می یابد.​

 

آزمایش هایی که برای کبد چرب انجام می شود، چیست؟

برای بررسی عملکرد کبد و آزمایش کبد چرب، آزمایش خون از فرد گرفته می شود. در این آزمایش میزان سطح آنزیم های خاصی در بدن( پروتئین )در خون اندازه گیری می شود. این آنزیم ها در حالت طبیعی در کبد قرار دارند در صورتی کبد دچار اختلال یا آسیب شود به خون ریخته شود.
از جمله مهم ترین آنزیم های کبدی آمینوترانسفرازها است. این آنزیم ها از آسپارتات آمینوترانسفراز AST یا SGOT و آلانین آمینوترانسفرا ALT متشکل شده اند. SGPT ها عمدتا در سلول های کبدی و کمتر در سلول های عضلانی قرار دارند. اگر کبدچرب باشد، سلول های کبدی این آنزیم ها را به خون منتقل می کنند، سطح آنزیم AST و ALT افزایش می یابد و سیگنال های بیماری کبد را نشان می دهد.

سایر آزایش های خون مربوط به کبد، اندازه گیری برخی از آنزیم های دیگر کبد است. علاوه بر   AST  و ALT، آلکالن فسفاتاز،  نوکلئوتازاز و گاما گلوتامیل ترانسپپتیداز (GGT)اندازه گیری می شود.

 

چه روش های درمانی برای کبد چرب وجود دارد؟

درمان قطعی برای کبد چرب وجود ندارد. اما راه هایی وجود دارد که کمک به برطرف کردن بیماری کبد چرب می کند. افزایش فعالیت بدنی و رعایت تغذیه و رژیم غذایی به بهبود بیماری کمک می کند.

  1. مصرف غذاهای دارای کربوهیدرات که هضم آن ها سریع است مانند نان، برنج، بلغور، سیب زمینی، ذرت
  2. کاهش مصرف قند، شکر و چربی.
  3. کاهش وزن  به صورت متعادل (زیرا کاهش وزن سریع، باعث التهاب و زخم کبد می شود.)
  4. ورزش کردن به صورت منظم
  5. اجتناب از مصرف الکل
  6. اگر دچار بیماری دیابت هستید حتما در جهت کنترل و درمان آن قدم بردارید.
  7. از مهم ترین روش های درمان بیماری کبد چرب تغببر در سبک زندگی است.
  8. مصرف ویتامین های دارای آنتی اکسیدان مانند ویتامین E می تواند کمک بسزایی در درمان کبد چرب داشته باشد. اما اگر وضعیت کبد چرب وخیم باشد و در صورتی که دچار سیروز کبد شده باشید باید پیوند کبد انجام دهید.

 

مهم ترین روش درمان و پیشگیری از کبد چرب کاهش وزن و تغییر در شیوه زندگی می باشد و رژیم غذایی پر کالری به کم کالری تغییر کند و قطع مشروبات الکی و دخانیات تا جایی که به سیروز کبدی تبدیل نشود سیروز یک کلمه ی پاتولوژیک می باشد و به فیبروز غیر قابل برگشت کبد گفته می شود این سیروز میتواند سیروز الکلی باشد و بخاطر مصرف ممتد الکل شخص دچار سیروز الکلی شود یا در اثر هپاتیت  B و C  شخص دچار سیروز می شود و در بسیاری از کشور هاعلت پیوند کبد هپاتیت  C است .

 

رژیم غذایی کبد چرب

برای افرادی که دارای کبد چرب هستند توصیه های غذایی پیشنهاد می شود:

  • از غذاهایی که دارای کربوهیدرات باشد که میزان قابل توجهی از سبزی و میوه و مواد غذایی پرفیبر است باید استفاده شود.
  • در پختن غذا از حداقل میزان روغن استفاده شود.
  • مصرف چربی بخصوص چربی های اشباع شده مانند کره و روغن حیوانی را کاهش دهید. به جای آن از روغن چربی اشباع نشده مانند روغن زیتون و هسته انگور استفاده کنید.
  • از مصرف شیر و ماست پرچرب خودداری کنید و جایگزین آنها از چربی های غیر اشباع ( روغن ماهی و زیتون ) استفاده کنید.
  • از مصرف غلات بدون سبوس مانند لواش ، تافتان ، برنج سفید ، غلات بلغور( جو پرک ) پرهیز کنید.
  • از میوه های حاوی فیبر مانند سیب با پوست ، خیار به همراه پوست ، هلو و پرتقال و نارنگی استفاده کنید.
  • نان و غلات سبوس دار مانند سنگگ ، جو گندم استفاده کنید.
  • مصرف گوشت ، چربی را در رژیم غذایی خود کاهش دهید و به جای آن از میوه و سبزیجات استفاده کنید.
  • مصرف جگر ، مغز ، قلو ، کله پاچه ، شیرینی و تنقلات برای درمان کبد چرب ممنوع می باشد .
  • در سالاد خود به هیچ عنوان از سس چرب استفاده نکنید . به جای آن آبلیمو مصرف کنید.
  • از ماهی و مرغ در رژیم غذایی خود استفاده کنید.
  • به جای گوشت از سویا استفاده کنید.
  • در وعده شام از غذاهای سبک و سالاد سبزیجات مانند کاهو ، کلم ، کرفس ، کدو ، هویج و حبوبات استفاده کنید.
  • استفاده زیاد از سیر و پیاز ، لیمو ترش ، سبزیجات تازه و سیب در رژیم غذایی روزانه بسیار مفید و کاربردی است .
  • زنجبیل و زردچوبه در روند بهبود کبد چرب بسیار مناسب است .
  • مصرف ویتامین E در کوتاه مدت می تواند برای کبد چرب مفید باشد .
  • مصرف روزانه سرکه و انجبیل تاثیرات خوب و موثری در درمان کبد چرب دارد .
  • نوشیدن دمنوش گل مریم برای کبد چرب موثر می باشد .
  • مصرف الکل و نوشیدنی هایی که حاوی الکل هستند را قطع کنید زیرا باعث تشدید بیماری می شود.
  • به صورت منظم فعالیت فعالیت ورزشی کنید.. در روز 30 الی 40 دقیقه پیاده روی کنید.

Call Now Button