نقرس چیست و چرا اهمیت دارد
نقرس یک نوع التهاب مفاصل است که ناشی از تجمع اسید اوریک در مفاصل بدن است. این تجمع باعث ایجاد درد شدید، تورم، التهاب و قرمزی مفصل میشود. شایعترین محل بروز نقرس، مفصل شست پا است، اما میتواند سایر مفاصل مانند زانو، مچ دست و آرنج را نیز تحت تأثیر قرار دهد. کنترل نقرس نیازمند تغذیه مناسب، کاهش مصرف غذاهای پرپروتئین و داروهای کاهشدهنده اسید اوریک است.
یکی از سوالات رایج بیماران این است که آیا مصرف کشک میتواند در کاهش یا تشدید نقرس مؤثر باشد.
ترکیبات کشک و تاثیر آن بر سلامت
کشک یک محصول لبنی تخمیری است که از ماست یا دوغ خشک شده تهیه میشود و دارای ترکیبات زیر است:
-
پروتئین با کیفیت بالا
-
کلسیم و فسفر
-
ویتامینهای گروه B
-
مقادیر اندک چربی و قند
این ترکیبات باعث میشوند کشک منبع مناسبی از پروتئین و کلسیم باشد، اما تأثیر آن بر نقرس نیازمند بررسی دقیق است.
پروتئین کشک و ارتباط با نقرس
نقرس با تجمع اسید اوریک مرتبط است. اسید اوریک در بدن از تجزیه پورینها تولید میشود. غذاهای پرپروتئین حیوانی معمولاً حاوی پورین بالایی هستند و میتوانند سطح اسید اوریک خون را افزایش دهند.
-
کشک نسبت به گوشت، جگر و ماهیهای چرب پورین بسیار کمتری دارد.
-
مصرف متعادل کشک معمولاً باعث افزایش سطح اسید اوریک نمیشود.
-
در نتیجه، بیماران نقرسی میتوانند کشک را به صورت محدود و کنترل شده در رژیم غذایی خود استفاده کنند.
با این حال، مصرف بیش از حد پروتئین لبنی میتواند به صورت غیرمستقیم فشار بر کلیهها را افزایش دهد و دفع اسید اوریک را کاهش دهد.
اثر کشک تخمیری بر التهاب مفاصل
کشک به دلیل فرآیند تخمیر حاوی باکتریهای مفید پروبیوتیک است. این باکتریها میتوانند:
-
التهاب سیستمیک را کاهش دهند
-
سلامت دستگاه گوارش را بهبود بخشند
-
و به طور غیرمستقیم به کاهش التهاب مفاصل کمک کنند
تحقیقات نشان میدهد مصرف منظم محصولات لبنی تخمیری ممکن است شدت حملات نقرس را کاهش دهد، زیرا التهاب سیستمیک یکی از عوامل تشدید درد مفاصل است.
مطالب مرتبط: آیا مرغ برای نقرس ضرر دارد
میزان مصرف کشک برای بیماران نقرس
برای بیماران مبتلا به نقرس، رعایت تعادل و میزان مصرف اهمیت دارد:
-
مصرف روزانه ۳۰ تا ۵۰ گرم کشک خشک یا معادل ۱ تا ۲ لیوان دوغ رقیق معمولاً بیخطر است.
-
مصرف بیشتر از حد میتواند باعث افزایش پروتئین و فشار بر کلیهها شود.
-
بهتر است کشک همراه با سبزیجات و غذاهای کمپورین مصرف شود تا اثرات آن بهینه گردد.
نکات تغذیهای مرتبط با نقرس و کشک
۱. اجتناب از غذاهای پرپورین
گوشت قرمز، جگر، ماهیهای چرب و برخی حبوبات غنی از پورین هستند و مصرف زیاد آنها باعث افزایش اسید اوریک و تشدید نقرس میشود.
۲. افزایش مصرف لبنیات کمچرب
کشک، ماست و شیر کمچرب به کنترل اسید اوریک کمک میکنند و بهتر است جایگزین منابع پروتئینی پرپورین شوند.
۳. نوشیدن آب کافی
هیدراته نگه داشتن بدن باعث دفع بهتر اسید اوریک از طریق کلیهها میشود. مصرف کشک همراه با آب کافی توصیه میشود.
۴. کنترل وزن
چاقی و اضافه وزن باعث افزایش سطح اسید اوریک خون و تشدید حملات نقرس میشوند. رژیم غذایی متعادل و کمچرب، از جمله مصرف محدود کشک، در کنترل وزن مؤثر است.
نکات علمی درباره مزایای کشک برای نقرس
تحقیقات اخیر نشان دادهاند:
-
مصرف لبنیات کمچرب و تخمیری مانند کشک میتواند سطح اسید اوریک را کاهش دهد.
-
پروبیوتیکهای موجود در کشک التهاب مفاصل را کاهش داده و سیستم ایمنی را متعادل میکنند.
-
کشک نسبت به گوشت و ماهی، عوارض جانبی کمتری برای بیماران نقرسی دارد و گزینه مناسبی برای تامین پروتئین است.
با این حال، مصرف بیش از حد حتی کشک نیز میتواند اثرات غیرمستقیم منفی داشته باشد، پس توصیه پزشکان بر مصرف متعادل و کنترل شده است.
چه افرادی باید در مصرف کشک احتیاط کنند؟
-
بیماران با مشکلات کلیوی شدید باید مصرف پروتئین لبنی را محدود کنند، زیرا دفع اسید اوریک از کلیهها کاهش مییابد.
-
بیماران با حساسیت به لاکتوز ممکن است بعد از مصرف کشک دچار نفخ یا مشکلات گوارشی شوند. در این صورت میتوان از کشکهای بدون لاکتوز استفاده کرد.
-
افرادی که همزمان داروهای کاهشدهنده اسید اوریک مصرف میکنند، بهتر است میزان مصرف کشک را با پزشک خود هماهنگ کنند.
جمعبندی نهایی
کشک به عنوان یک محصول لبنی کمچرب و تخمیری برای بیماران مبتلا به نقرس معمولاً مفید و بیخطر است. مزایای آن شامل:
-
کم بودن پورین و عدم افزایش قابل توجه اسید اوریک
-
تأمین پروتئین و کلسیم
-
وجود باکتریهای پروبیوتیک برای کاهش التهاب
با این حال، رعایت میزان مصرف، مصرف متعادل همراه با سبزیجات و آب کافی، و مشورت با پزشک برای بیماران نقرسی ضروری است. کشک نمیتواند جایگزین داروهای کنترلکننده نقرس شود، اما میتواند بخشی از رژیم غذایی سالم و پیشگیریکننده از حملات نقرس باشد.
مطالب مرتبط: برای درمان نقرس چه بخوریم
