آزمایش مایع مغزی نخاعی

آزمایش مایع مغزی نخاعی به چه منظور انجام می شود؟

در چه مواقعی نیاز به انجام آزمایش مایع مغزی نخاعی است؟

با خواندن این مقاله به پاسخ سوالات بالا دست پیدا کنید.

وظایف مایع مغزی نخاعی

مایع مغزی نخاعی یا به اصطلاح پزشکی CFS ، شفاف می باشد و در مغز و نخاع یافت می شود. از وظایف مهم این مایع می توان به خاصیت محافظتی و ضربه گیری آن اشاره کرد. مایع مغزی نخاعی نقش ویژه و مهمی را در سیستم خودتنظیم مغز و جریان خون مغزی ایفا می کند. در حالت طبیعی با فشار مناسب مایع مغزی نخاعی، حرکت مغز در جمجمه تسهیل می شود. از سایر نقش های مهم مایع مغزی نخاعی می توان به موارد زیر بصورت خلاصه ، اشاره کرد:

محافظت از مغز در برابر ضربه های وارد شده به ناحیه ی جمجمه

آزمایشگاه مهدوی ، آزمایشگاه در غرب تهران ، با استفاده از تکنیک های نوین و دستگاه های مدرن آزمایشگاهی، آماده ی ارائه خدمات به شما عزیزان می باشد. شما دوستان عزیز به منظور انجام هرچه دقیق تر آزمایشات خود می توانید ، به این آزمایشگاه تشخیص طبی ، مراجعه نمایید. برای مشاوره و تعیین وقت قبلی با شماره : 09332594380 ، 02144080821 و یا 02144975498 تماس بگیرید و یا به کانال اینستاگرام مراجعه کنید.

نقش در بویانسی یا شناوری مغز در جمجمه

در این حالت مغز این امکان را دارد تا چگالی خود را بدون آسیب دیدن ثابت و پایدار نگه دارد.

دفع مواد زاید و ایجاد پایداری شیمیایی

متابولیت های زیان آور، داروها و سایر مواد دیگر را از طریق سد خونی – مغزی، از مغز و دستگاه عصبی مرکزی ( نخاعی) خارج می سازد.

ایجاد محیط اندوکرین برای مغز

این مایع امکان انتقال راحت تر هورمون های آزاد شده را فراهم می سازد و انتقال پیام های عصبی را تسهیل می کند.

پیشگیری از ایسکمی مغزی

با کاهش مناسب فشار مایع مغزی نخاعی ، از فشار درونی جمجمه نیز کاسته می شود. از طریق می توان پرفیوژن مغزی را تسهیل کرد و از ایسکمی مغزی جلوگیری بعمل آورد.

دستگاه مایع مغزی نخاعی بطور دراز کش و در حالت افقی معمولا فشاری معادل با 130 میلی متر آب ( 10 میلی متر جیوه) می باشد. نوسانات این فشار در اشخاص طبیعی و سالم ممکن است تا 65 میلی متر آب و یا 195 میلی متر آب برسد.

دلایل افزایش فشار مایع مغزی نخاعی

فشار مایع مغزی نخاعی معمولا با عدم بازجذب مایع مغزی نخاعی به جریان خون به دلیل وجود تومور بزرگ مغزی ، افزایش می یابد. در این حالت ممکن است فشار مایع مغزی نخاعی به 4 برابر بالاتر از حد معمول نیز برسد.
اگر در حفره ی جمجمه خونریزی یا عفونت ایجاد شود، فشار مایع مغزی نخاعی بالا می رود.

در موارد ذکر شده ی بالا، با افزایش فشار مایع مغزی نخاعی ، تعداد گویچه های قرمز و سفید خون در مایع مغزی-نخاعی افزایش می یابد که این امر می توانند سبب عوارض نامطلوبی مانند انسداد کانال های ریزجذبی در ناحیه ی پرزهای عنکبوتیه شوند. به دنبال این انسداد فشار مایع مغزی نخاعی حدود 4 برابر بیش از حد نرمال می شود.

در برخی کودکان به دلایلی اعم از مقاومت غیرطبیعی به بازجذب مایع مغزی نخاعی از طریق پرزهای عنکبوتیه ، یا کم بودن تعداد پرزهای عنکبوتیه و غیرطبیعی بودن خواص پرزهای عنکبوتیه ؛ فشار مایع مغزی نخاعی زیاد می باشد ، بنابراین نیاز است تا آزمایش فشار مایع مغزی نخاعی حتما انجام پذیرد.

موارد کاربرد آزمایش فشار مایع مغزی نخاعی

معمولا از طریق آزمایش فشار مایع مغزی نخاعی می توان بیماری های نورولوژیکی را مورد بررسی قرار داد. در این آزمایش از طریق تکنیکی موسوم به پونکسیون کمری (lumbar puncture) انجام می پذیرد. پونکسیون کمری LP یا همان آزمایش فشار مایع مغزی نخاعی ، در بررسی های پزشکی درباره ی تشخیص و بررسی عفونت پرده های مغزی (مثل: مننژیت) یا التهاب مغز ، مورد استفاده قرار می گیرد.

نکته ی بسیار مهم در مبحث آزمایش مایع مغزی نخاعی این است که در کودکان و شیرخوارانی که مبتلا به تب و تشنج می شوند یا علائمی مانند: عدم هوشیاری نوزاد ، ضعف ناگهانی در عضلات ، سفت شدن گردن باید سریعا آزمایش LP را انجام داد تا عوارض نامطلوب و غیرقابل جبرانی برای شیرخوار ایجاد نگردد.

در آزمایش مایع مغزی نخاعی ، فرد به حالت خوابیده به سمت یک پهلو قرار می گیرد. در این حالت میان فشار مایع مغزی نخاعی در کانال نخاعی با فشار درون جمجمه ، تعادل ایجاد می گردد.

با خم کردن ستون فقرات فضای بین مهره ها باز می شود، در این حالت محل مورد نظر ضدعفونی می شود. با استفاده از سوزن های مخصوص و مناسب از میان دو مهره ی کمری ، مایع نخاعی را استخراج می کنند. بعد از نمونه گیری از مایع نخاعی محل را پانسمان می کنند.

اندازه گیری فشار مایع مغزی نخاعی

برای اندازه گیری فشار مایع مغزی نخاعی ، با استفاده از سوزن نخاعی مخصوص از کانال نخاعی کمر مقداری مایع نخاعی را خارج می کنند. سوزن های نخاعی به لوله ای شیشه ای و قائم متصل می باشد که سطح بالایی آن هوا جریان دارد. از این طریق مایع نخاعی در این لوله بالا می رود ، اگر حجم مایع نخاعی از 136 میلی متر بالاتر رود معمولا فشار آن 136 میلی متر آب در نظر گرفته می شود که از تقسیم این رقم بر جرم جیوه یعنی 6/13 ؛ فشار مایع مغزی نخاعی نهایی حاصل می گردد.

هموطنان عزیز تهرانی ، لازم است به جهت اهمیت و حساسیت آزمایش مایع مغزی نخاعی ، این آزمایش را در بهترین آزمایشگاه تشخیص طبی انجام دهید تا عارضه ی نامطلوبی را متحمل نگردید.