نویسنده: تیم تحریریه آزمایشگاه دکتر مهدوی 
آزمایش CH50 (Complement Hemolytic 50)
آزمایش CH50 یا آزمایش Hemolytic Complement Activity 50، یک تست سرولوژیک است که برای ارزیابی فعالیت کلی سیستم کمپلمان در بدن استفاده میشود. این آزمایش میزان توانایی سرم خون را در لیز (تجزیه) سلول‌های قرمز خون گوسفند که با آنتی‌بادی‌های خاصی پوشیده شده‌اند، اندازه‌گیری می‌کند. این تست به عنوان یک شاخص کلی از عملکرد تمام مسیرهای کمپلمان (کلاسیک، آلترناتیو، و لکتین) به کار می‌رود.
هدف از انجام آزمایش CH50 (Complement Hemolytic 50)
هدف اصلی آزمایش CH50 ارزیابی فعالیت عملکردی کل سیستم کمپلمان است. این آزمایش می‌تواند به تشخیص نقص‌های مادرزادی یا اکتسابی در سیستم کمپلمان و همچنین در پیگیری درمان برخی بیماری‌های خودایمنی و عفونی کمک کند.
روش انجام آزمایش CH50
- جمع‌آوری نمونه: نمونه خون از بیمار گرفته میشود و به آزمایشگاه منتقل میشود.
- آماده‌سازی نمونه: سرم خون جدا شده و برای آزمایش آماده میشود.
- انجام آزمایش: سرم بیمار با سلول‌های قرمز خون گوسفند که با آنتی‌بادی‌های خاص پوشیده شده‌اند، ترکیب میشود. در صورت فعالیت نرمال سیستم کمپلمان، این ترکیب باعث لیز سلول‌های قرمز خون گوسفند میشود.
- اندازه‌گیری نتیجه: مقدار لیز سلول‌های قرمز خون به صورت درصدی از میزان کل همولیز ممکن (فعالیت 100% محاسبه میشود. این میزان به عنوان تیتر CH50 گزارش میشود.
تفسیر نتایج آزمایش CH50 (Complement Hemolytic 50)
– سطح نرمال CH50: سطح نرمال نشان‌دهنده عملکرد صحیح و کامل سیستم کمپلمان است.
– کاهش سطح CH50: کاهش سطح CH50 ممکن است نشان‌دهنده نقص در یکی از اجزای سیستم کمپلمان (مانند C1q، C2، C4، C3 و C5 تا C9) باشد. این می‌تواند ناشی از نقص‌های ژنتیکی یا اختلالات اکتسابی مانند بیماری‌های خودایمنی، عفونت‌ها، یا بیماری‌های مزمن کبدی باشد.
– افزایش سطح CH50: افزایش سطح CH50 نادر است و معمولاً دارای اهمیت بالینی نمی‌باشد.
کاربردهای کلینیکی آزمایشCH50
– تشخیص نقص‌های کمپلمان: این آزمایش به تشخیص نقص‌های مادرزادی یا اکتسابی در سیستم کمپلمان کمک می‌کند.
– تشخیص و پیگیری بیماری‌های خودایمنی: آزمایش CH50 می‌تواند در تشخیص و پیگیری درمان بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE) مفید باشد.
– ارزیابی عفونت‌ها و بیماری‌های التهابی: فعالیت غیرطبیعی کمپلمان ممکن است نشان‌دهنده عفونت‌ها یا بیماری‌های التهابی مزمن باشد.
خلاصه ای از آزمایش CH50
آزمایش CH50 یک ابزار ارزشمند در ارزیابی عملکرد کلی سیستم کمپلمان است. با اندازه‌گیری توانایی سرم خون در لیز سلول‌های قرمز خون گوسفند، این آزمایش اطلاعات حیاتی را برای تشخیص نقص‌های کمپلمان، مدیریت بیماری‌های خودایمنی و پیگیری درمان بیماران فراهم می‌کند.
دلیل انجام آزمایش CH50
- برای تعیین فقر یا ناهنجاری پروتئین مکمل در ارتباط با تمایل به عفونت یا افزایش فعالیت سیستم ایمنی، می‌توان از این اطلاعات برای مدیریت عملکرد و درمان بیماری‌های خودایمنی و اختلالات مرتبط با کمپلکس‌های ایمنی بهره برد.
چه موقعی آزمایش CH50 درخواست میشود.
زمانی که فرد دچار عفونت‌های باکتریایی مکرر میشود، ممکن است به آماس و تورم غیرقابل توجیه یا نشانه‌هایی از بیماری‌های خودایمنی دچار گردد. این علائم به‌صورت دوره‌ای بروز می‌کنند تا بیماری‌های حاد یا مزمنی که سیستم مکمل را تحت تأثیر قرار می‌دهند، تحت کنترل قرار گیرند.
