آزمایش کراتینین یکی از آزمونهای پرکاربرد در تشخیص و ارزیابی عملکرد کلیه است. کراتینین یک محصول پایانی تجزیه پروتئینهای عضلانی است که توسط عضلات بدن تولید میشود. این ماده سپس از خون از طریق کلیهها حذف میشود و به دستگاه ادراری انتقال مییابد. ارزیابی سطح کراتینین در خون و ادرار میتواند نشانگر نقص عملکرد کلیه، عفونتهای ادراری، بیماریهای قلبی و عروقی و مشکلات مربوط به عضلات باشد.
برای انجام آزمایش کراتینین، نمونه خون یا ادرار برای اندازهگیری سطح این ماده در آزمایشگاه ارسال میشود. ارزیابی سطح کراتینین در خون به اندازهگیری نرخ تصفیه خون از کلیهها کمک میکند و میزان عملکرد کلیه را نشان میدهد. اگر مقدار کراتینین در خون بالا باشد، این ممکن است نشانهای از عدم عملکرد صحیح کلیهها باشد. همچنین، اگر مقدار کراتینین در ادرار کمتر از حد نرمال باشد، این ممکن است نشانه از مشکلاتی مانند نقص عملکرد کلیه یا انسداد مجاری ادراری باشد.
به طور کلی، آزمایش کراتینین یکی از روشهای معتبر برای ارزیابی عملکرد کلیه و تشخیص بعضی از بیماریهای مرتبط با این عضو حیاتی است. این آزمون میتواند به پزشکان کمک کند تا درمان مناسب برای بیمارانی که مشکلات کلیه دارند، تعیین کنند و بهبود آنها را نظارت کنند. از آنجایی که بیماریهای کلیه اغلب بدون نشانگرهای خاصی تشخیص داده میشوند، انجام آزمایش کراتینین به عنوان یکی از ابزارهای ارزیابی عملکرد کلیه میتواند بسیار مفید و ضروری باشد.
آزمایش کراتینین : آزمایش کراتینین معیاری است که نشان میدهد کلیههای شما چقدر کار خود را برای فیلتر کردن مواد زائد خون انجام میدهند. کراتینین یک ترکیب شیمیایی است که از فرآیندهای تولید انرژی در عضلات شما باقی مانده است.
آزمایش کراتینین ادرار می تواند چیزهای زیادی در مورد سلامت کلیه های شما نشان دهد. اگر بیماری کلیوی دارید، سطح کراتینین شما پایین خواهد بود. از سوی دیگر، ورزش مکرر، عضلانی بودن و خوردن یک رژیم غذایی پر گوشت می تواند کراتینین را افزایش دهد.
اندازه گیری کراتینین در خون یا ادرار شما سرنخ هایی را ارائه می دهد که به پزشک کمک می کند تا تشخیص دهد که کلیه ها چقدر خوب کار می کنند.
برای درک نحوه عملکرد این تست و نحوه تفسیر نتایج خود مطلب را تا انتها مطالعه کنید.

کراتینین یک محصول زائد است که از ساییدگی و پارگی طبیعی ماهیچه ها ایجاد می شود. از کراتین، پروتئینی که برای تولید انرژی برای انقباضات ماهیچه ای لازم است، تولید می شود .
تولید آن اساساً منعکس کننده توده بدون چربی بدن است و از آنجایی که این توده از روز به روز کمی تغییر می کند، نرخ تولید نسبتاً ثابت است. زنان، کودکان و افراد مسن تر در مقایسه با مردان بالغ سطوح پایین تری از کراتینین دارند زیرا توده عضلانی کمتری دارند.
کراتینین توسط کلیه ها از بدن خارج می شود که تقریباً تمام آن را از خون به ادرار فیلتر می کند. بنابراین، سطح کراتینین ادرار می تواند به عنوان معیاری برای سلامت کلیه استفاده شود .
برای آزمایش کراتینین ادرار، ممکن است لازم باشد ادرار را در مدت 24 ساعت در ظروف ارائه شده توسط آزمایشگاه جمع آوری کنید. برای هر یک از آزمایشات، ممکن است لازم باشد برای مدت معینی قبل از آزمایش از خوردن گوشت خودداری کنید. اگر مکمل کراتین مصرف می کنید، احتمالاً باید مصرف را متوقف کنید.
اگر عملکرد کلیه مختل شود، سطح کراتینین در ادرار کاهش می یابد.
کراتینین یک محصول زائد از ماهیچه های شما است که کلیه های شما برای شستشوی آن نیاز دارند. سلامت ضعیف کلیه باعث کاهش سطح کراتینین در ادرار می شود.
پزشکان می توانند آزمایش کراتینین ادرار را به موارد زیر سفارش دهند:
بررسی اینکه آیا کلیه های شما به خوبی کار می کنند
بررسی هت اینکه آیا درمانی برای بیماری کلیوی موثر است یا خیر
تنظیم سطوح ادراری سایر نشانگرها مانند متابولیت ها یا سموم
در حالی که کراتینین خون قابل اعتمادتر است، تغییرات در کراتینین ادرار سریعتر اتفاق می افتد. به همین دلیل است که می توان از آن برای نظارت بر توسعه و بهبود بیماری کلیوی استفاده کرد .
سطح کراتینین ادرار نسبت به سطوح خون دقت کمتری دارد، اما بهترین نشان دهنده تغییرات کوتاه مدت در عملکرد کلیه است.
دو نوع اصلی آزمایش کراتینین ادرار وجود دارد:
زمانی است که نمونه ادرار را در یک زمان تصادفی در روز جمع آوری کرده و جهت تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه تحویل میدهید.
که شامل ذخیره ادرار شما در یک ظرف مخصوص در یک دوره کامل 24 ساعته قبل از آوردن آن به آزمایشگاه است.
کراتینین 24 ساعته به کراتینین تصادفی (نقطه ای) ترجیح داده می شود زیرا دقیق تر است. با این حال، این امر همچنین سختتر است و از شما میخواهد که ادرار خود را با دقت در یک دوره 24 ساعته جمع آوری کنید.
تست کراتینین ادرار 24 ساعته دقیق تر از آزمایش ادرار تصادفی (نقطه ای) است.

برای آزمایش 24 ساعته، ابتدا یک یا چند ظرف برای جمع آوری و ذخیره ادرار خود دریافت خواهید کرد.
شما فقط باید از جمع آوری اولین ادرار صبح خود صرف نظر کنید – به عنوان مثال، در ساعت 9 صبح. این ادرار را بشویید و زمان را یادداشت کنید. این زمانی است که “تایمر” شما شروع می شود. از طرف دیگر، پزشک شما ممکن است زمان دقیقی را که باید شروع به جمع آوری کنید مشخص کند.
ادرار بعدی را داخل ظرف جمع کنید. ظرف خود را در جای سرد مانند یخچال یا در یک خنک کننده روی یخ نگه دارید.
هنگامی که ادرار 24 ساعته خود را جمع آوری کردید، در اسرع وقت آن را برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه بیاورید.
جمع آوری تمام ادرار در این بازه زمانی مهم است. اگر مشکلی پیش آمد – فراموش کرده اید که ادرار را در هر زمانی جمع آوری کنید، مقداری از آن را ریخته اید، یا آن را در جای سرد نگهداری نکرده اید – به پزشک خود اطلاع دهید. در غیر این صورت، خطر دریافت نتایج نادرست را دارید.
دستورالعمل های جمع آوری و ذخیره ادرار 24 ساعته خود را به دقت دنبال کنید. هر گونه اشتباه می تواند منجر به نتایج نادرست شود.
نتایج آزمایش کراتینین ادرار معمولاً بر حسب میلی گرم در دسی لیتر (میلی گرم در دسی لیتر) گزارش می شود.
محدوده طبیعی در زنان حدود 20 تا 275 میلی گرم در دسی لیتر و در مردان بین 20 تا 320 میلی گرم در دسی لیتر است. محدوده ممکن است بین آزمایشگاه ها متفاوت باشد.
نتایج آزمایش 24 ساعته کراتینین معمولاً بر حسب گرم در 24 ساعت (گرم کراتینین در ادرار در 24 ساعت) گزارش می شود.
محدوده طبیعی 0.5-2.15 گرم در 24 ساعت است. دامنه ممکن است دوباره بین آزمایشگاههایی که آزمایش را انجام میدهند کمی متفاوت باشد.
برای تشخیص دقیق با پزشک یا متخصص مراقبت های بهداشتی خود صحبت کنید. پزشک با در نظر گرفتن سابقه پزشکی، علائم و سایر نتایج آزمایش، ارزش شما را تفسیر خواهد کرد.
آنتی بیوتیک هایی مانند تری متوپریم/سولفامتوکسازول (Bactrim، Cotrim، Septra)
مسدود کننده های گیرنده هیستامین H2 که تولید اسید معده را مهار می کنند: سایمتیدین (Tagamet)، فاموتیدین (Pepcid) و رانیتیدین (Zantac)
NSAID ها مانند ایندومتاسین (Indocid، Indocin) و ایبوپروفن
استامینوفن (تیلنول، پانادول، پاراستامول)
به غیر از بیماری کلیوی، عوامل دیگری مانند بیماری، افزایش سن، دیابت و برخی داروهای تجویزی می توانند سطح کراتینین ادرار را کاهش دهند.
مهمترین چیز این است که با پزشک خود صحبت کنید تا بفهمید چه چیزی باعث کاهش کراتینین ادرار شما می شود و هر گونه بیماری زمینه ای را درمان کنید.
اگر از بیماری کلیوی رنج می برید، ممکن است نیاز به کاهش مصرف پروتئین و افزایش فیبر غذایی داشته باشید. کلیه ها وقتی پروتئین بیشتری در رژیم غذایی وجود دارد، باید سخت تر کار کنند، که می تواند عملکرد آنها را بدتر کند. از سوی دیگر، غذاهای غنی از فیبر مانند میوه ها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات سلامت کلیه ها را بهبود می بخشد.
سطح کراتینین ادرار با توده بدون چربی بدن مطابقت دارد و اگر توده عضلانی شما بالاتر از حد متوسط باشد،سطح کراتینین نیز می تواند بالاتر باشد. پزشک با در نظر گرفتن سابقه پزشکی، علائم و سایر نتایج آزمایش، ارزش شما را تفسیر خواهد کرد..
علل نشان داده شده در اینجا با سطوح بالای کراتینین مرتبط است. برای تشخیص دقیق با پزشک یا متخصص مراقبت های بهداشتی صحبت کنید.
سطوح بالای کراتینین ادرار می تواند به دلیل عوامل و شرایط مختلفی باشد، از جمله داشتن توده عضلانی بالاتر از حد متوسط، رژیم غذایی سرشار از گوشت و پروتئین، کم آبی، دیابت زودرس و چاقی.
مهمترین چیز این است که با پزشک خود صحبت کنید تا بفهمید چه چیزی باعث افزایش کراتینین ادرار شما می شود و هر بیماری زمینه ای را درمان کنید.
علاوه بر این، مطمئن شوید که در حین انجام تست و به طور کلی، به خوبی هیدراته شده اید.
سطح کراتینین ادرار شما می تواند مشکلات کلیوی را نشان دهد. پزشک شما یا یک آزمایش نقطهای – زمانی که یک نمونه کوچک ادرار را در یک زمان تصادفی در روز میدهید – یا یک آزمایش ادرار 24 ساعته کراتینین تجویز میکند. تست 24h دقیق تر است، به شرطی که دستورالعمل ها را به دقت دنبال کنید. اگر سطح کراتینین شما پایین باشد، ممکن است مشکلات کلیوی داشته باشید. بیماری تحلیل رفتن عضلات و برخی داروها نیز می توانند کراتینین را در ادرار کاهش دهند. سطوح بالای کراتینین ادرار می تواند به دلیل داشتن توده عضلانی بیشتر از حد متوسط، رژیم غذایی سرشار از گوشت و پروتئین، بارداری، چاقی، دیابت زودرس و برخی شرایط دیگر باشد. کم آبی همچنین می تواند کراتینین ادرار را افزایش دهد، بنابراین مطمئن شوید که مایعات کافی دریافت می کنید. اگر سطح شما غیرطبیعی است، با پزشک خود صحبت کنید تا علت آن را پیدا کنید و شرایط زمینه ای را درمان کنید.
Creatinine یا کراتین خون، یک ماده مهم در بدن است که به عنوان پسماند فعالیت های ماهیچهها تولید می شود و توسط کلیه ها از بدن دفع می شود. این ماده در واقع یک نوع پروتئین است که از فعالیت های متابولیک سلول های ماهیچه تولید می شود. بررسی سطح Creatinine خون می تواند به راحتی عملکرد صحیح یا نامناسب کلیه ها را نشان دهد، زیرا کلیه ها تنها ارگان هایی هستند که مسئول دفع کراتین از خون هستند و در صورتی که این وظیفه را به درستی انجام ندهند، نشانه عملکرد نامناسب آنهاست.
کراتین یا Creatinine یک ترکیب شیمیایی است که بوسیله بدن تولید میشود و توسط کلیهها از بدن دفع میشود. اندازهگیری سطح آن در خون میتواند نشان دهنده عملکرد صحیح یا نامناسب کلیهها باشد.
کراتین، یک ماده دفعی جالب که توسط عضلات تولید میشود و توسط کلیهها از بدن خارج میشود. اندازهگیری سطح کراتین در خون میتواند به خوبی عملکرد کلیهها را نمایش دهد.
این آزمایش یک نشانگر اساسی برای ارزیابی عملکرد کلیه است. افزایش سطح کراتینین در خون ممکن است نشان دهنده نقص عملکرد کلیه باشد. تحلیل خون برای کراتینین به پزشکان کمک میکند تا بیماری کلیه را تشخیص دهند، زیرا کلیه ضعیف نمیتواند به درستی کراتینین را تصفیه کند و باعث افزایش آن در خون میشود. برای اطمینان از سلامت کلیه ها و نیاز به این آزمایش، میتوانید از خدمات پزشک در منزل آزمایشگاه دکتر مهدوی استفاده کنید.
زمانی که نیاز به ارزیابی عملکرد کلیه بیمار وجود دارد، آزمایش کراتین یکی از آزمونهای استانداردی است که برای این منظور انجام میشود. افزایش سطح کراتینین در خون معمولا نشاندهنده کاهش فیلتراسیون گلومرولی و مشکلات در عملکرد کلیه است. با تثبیت مقدار کراتینین، افزایش آن نشاندهنده مشکلات مزمن کلیه است و با تفاوت با اوره، تحت تاثیر مشکلات کبدی قرار نمیگیرد.
به عبارت دیگر، اندازهگیری سطح کراتینین خون و کلیرانس کراتینین به عنوان شاخصهای عملکرد کلیه مورد بررسی قرار میگیرند. در حالت عادی، سطح کراتینین در خون تا زمانی که عملکرد کلیه به طور قابل توجهی دچار اختلال نشده باشد، تغییر نمیکند. افزایش آن ممکن است ناشی از بیماری خاصی باشد.
لازم به ذکر است که افزایش قابل ملاحظه کراتینین در خون زمانی رخ میدهد که تقریبا نیمی از نفرونها به طور جدی آسیب دیده باشند، بنابراین این شاخص به تنهایی کافی برای تشخیص نقص کلیه نیست و باید شاخصهای دیگر نیز مورد بلاگردان قرار گیرند.
برای اندازهگیری Creatinine، دو روش نمونهگیری وجود دارد؛ یکی اینکه میزان کراتینین را از خون اندازهگیری کنیم و دیگری از ادرار. میتوانید این آزمایش را در آزمایشگاههای معتبر انجام دهید یا از تیم مجرب و حرفهای آزمایشگاه دکتر مهدوی برای نمونه گیری خون در منزل کمک بخواهید.
برای انجام آزمایش Creatinine نیاز نیست ناشتا باشید یا آمادگی خاصی داشته باشید. اما حتما پزشک خود را از داروهایی که مصرف میکنید، آگاه سازید. زیرا برخی از داروها میتوانند میزان کراتینین خون را بدون ایجاد آسیب به کلیه بالا ببرند و در نتیجه آزمایش اختلال ایجاد کنند.
بنابراین اگر از داروهایی مانند سایمتیدین، NSAIDs ، داروهای شیمی درمانی و سفالوسپورین استفاده میکنید حتما پزشک خود را در جریان قرار دهید، زیرا ممکن است لازم باشد پیش از انجام آزمایش مصرف دارو را قطع کنید یا دوز مصرفی را کاهش دهید.
افرادی که با مشکلات کلیوی روبرو هستند یا در حال درمان بیماریهای کلیه هستند، میتوانند از طریق انجام آزمون چکاپ کامل یا آزمون کراتینین خون، پیشرفت درمان خود را ارزیابی کنند. بسته به نوع بیماری و شرایط بالینی، تعداد و فواصل زمانی برای انجام آزمون به شکل مشخصی انجام میشود.
برای انجام آزمایش ادرار و کراتینین خون، نیازی به شرایط خاص یا ناشتا بودن ندارید. اما ممکن است پزشک پیشنهاد کند که ۲۴ ساعت قبل از آزمایش از مصرف گوشت پرهیز کنید، زیرا مصرف گوشت میتواند سطح کراتینین را افزایش دهد.
پزشک برای آزمایش نمونهگیری ادرار، خون و همودیالیز از شما خواهد کرد. اگر آزمایش ادرار موعد ۲۴ ساعته دارد، حتماً باید نمونه را بعد از ۲۴ ساعت به پزشک تحویل دهید. اما برای راحتی بیماران، میتوانید تمام خدمات آزمایش کراتینین را در خانه انجام دهید، بدون نیاز به رفتن به آزمایشگاه یا بیمارستان.
بر اساس جدول زیر، میزان نرمال کراتینین خون به ویژه در نظر گرفتن سن و جنسیت متغیر است.
| سن | میزان نرمال کراتینین خون | |
| بزرگسالان | زنان
مردان |
۰.۵ تا ۱.۱ میلی گرم در دسی لیتر
۰.۶ تا ۱.۳ میلی گرم در دسی لیتر |
| کودکان | نوجوانان
کودکان اطفال نوزادان |
۵ تا ۱.۰ میلی گرم در دسی لیتر
۰.۳ تا ۰.۷ میلی گرم در دسی لیتر ۰.۲ تا ۰.۴ میلی گرم در دسی لیتر ۰.۳ تا ۱.۱ میلی گرم در دسی لیتر |
با بارداری، جریان خون به کلیهها افزایش پیدا میکند و این باعث میشود کراتینین از طریق ادرار بیشتر دفع شود. به همین دلیل، خانمهای باردار معمولا مقدار کمتری از کراتینین در خون خود دارند. در واقع، سطح کراتینین در خون یک خانم باردار تقریبا ۸۰ درصد کمتر از یک زن غیرباردار است. البته، میزان کراتینین در طول بارداری تغییر خواهد کرد و مقدار نرمال آن به شرح زیر است:
اگر یکی از کلیهها مشکل داشته باشد یا فرد فقط یک کلیه داشته باشد، میزان Creatinine در خون افزایش پیدا میکند، زیرا کراتین توسط کلیهها از بدن دفع میشود. همچنین در آقایان و ورزشکارانی که حجم بازو و عضلات بیشتری دارند، معمولا میزان کراتین خون نیز بیشتر است. عوامل دیگری نیز میتوانند در افزایش کراتینین در خون تأثیرگذار باشند مانند:
Health Line، یک وبسایت معتبر، نیز دربارهی افزایش کراتینین در خون اظهار داشته است که:
در کلی ، ارزشهای بالای کراتینین ممکن است نشاندهنده عملکرد نامناسب کلیههای شما باشد. دلایل متعددی وجود دارد که میتواند منجر به افزایش کراتینین شود ، برخی از آنها ممکن است به صورت یکباره رخ دهد. به عنوان مثال ، کمبود آب در بدن یا مصرف اضافی پروتئین یا مکملهای کراتین ممکن است از جمله این دلایل باشند. تمام این موارد میتوانند موقتاً بر کلیههای شما محدودیت ایجاد کنند.
در حقیقت، کاهش سطح کراتینین در خون به ندرت رخ میدهد، اما این ممکن است منجر به کمبود وزن یا کاهش حجم عضلات شود. به عنوان مثال، سوء تغذیه، بیماریهای طولانیمدت و کاهش وزن بیش از حد میتواند باعث کاهش توده عضلانی بدن شود و در نتیجه سطح کراتینین خون را به طور موثری کاهش دهد.
اشخاصی که گیاهخوار هستند و رژیم غذایی گیاهی دارند، معمولاً سطح کراتینین پایینتری دارند نسبت به دیگران. اما کاهش این سطح در کل موضوع نگرانیآوری نیست و اهمیت زیادی ندارد. بلکه افزایش سطح کراتینین خون است که مهم به حساب میآید.
علائم اختلالات کلیوی بسیار متنوع هستند و ممکن است بیشتر آنها ناشی از افزایش کراتینین نباشند. بسیاری از مشکلات کلیوی به سطح کراتینین خون مرتبط نیستند. عواملی مانند:
نشانههای کراتینین کم در آزمایشهای خون ممکن است به دلیل عوامل مختلفی باشد. اگر علائم زیر را تجربه میکنید، احتمالاً سطح کراتینین خون شما کاهش یافته است:
بیشتر بخوانید:
آزمایشگاه خوب برای تیروئید تهران
پشتیبانی در بله